NEW MANAGEMENT FORUM

Central Knowledge Society

การบริหารความเสี่ยงโครงการก่อสร้าง : Construction Project Risk Management


สวัสดีครับ

วันนี้เราอยากจะคุยกันในเรื่องของการบริหารความเสี่ยงโครงการขนาดใหญ่ ใช้เงินเยอะ  ใช้เวลานาน มีความเสี่ยงสูง ก็คงหนี้ไม่พ้นโครงการลักษณะก่อสร้างอาคารสถานที่  ก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่  เป็นต้น  ซึ่งโครงการลักษณะนี้จำเป็นอย่างมากที่จะต้องมีการวางแผนด้านการบริหารความเสี่ยงโครงการที่ดี เพราะจะมีปัญหามากมาย เช่น การเบิกเงินไม่เป็นไปตามงวดงาน  ไม่สามารถตรวจรับงานได้  ไม่สามารถสรรหาผู้รับเหมารายอื่นๆ มาทดแทนรายเก่าได้ทัน วัสดุก่อสร้างมีราคาเปลี่ยนแปลงสูง หรือ ขาดแคลน  ขาดแคลนแรงงานก่อสร้าง  ขาดผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบสิ่งปลูกสร้าง  แบบแปลนที่ออกแบบไว้ไม่ถูกต้อง ฯลฯ นี่แค่เกริ่นนำก็พบกับปัญหามากมายขนาดนี้แล้วครับ ดังนั้น เรามาพิจารณาเกี่ยวกับวิธีการที่ใช้ในการบริหารจัดการความเสี่ยงที่เกิดจากการก่อสร้างกันครับ

รูปแบบของการบริหารจัดการโครงการที่มีลักษณะเป็นการก่อสร้าง สิ่งแรกต้องมีระบบการบริหารจัดการและการควบคุมที่ดีและเป็นระบบ ผู้เชี่ยวชาญที่ควบคุมงานก่อสร้างจะต้องมีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในสิ่งปลูกสร้างนั้นๆ

ในศตวรรษที่ผ่านมาก่อนปี 1950 ได้มีการสร้างเครื่องมือที่ใช้ควบคุมกระบวนการทำงาน และการบริหารจัดการที่ทันสมัยขึ้นและยังใช้มาถึงปัจจุบัน “แผนภูมิแกรนต์” เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังและนิยมใช้กันทั่วโลก และมีผู้คิดค้นออกแบบคือ คุณเฮนรี่ลิตรแกนต์, วิศวกรเครื่องกล และต่อมาได้มีการพัฒนารูปแบบของ “แผนภูมิแกรนต์” อีกครั้งในศตวรรษที่ 20 มีการเพิ่มเติมการแสดงภาพความก้าวหน้าตามกำหนดเวลาและตามความเป็นจริงของโครงการ แผนภูมิแกนต์กลายเป็นเครื่องมือในการวางแผนโครงการที่ได้รับการยอมรับอย่างสูงในปี ค.ศ. 1920

ต่อมา เครื่องมือที่ใช้ในการบริหารจัดการโครงการและได้รับความนิยมเหมือนกัน คือ การวิเคราะห์เส้นทางวิกฤติ (Critical Path Method : CPM และ Program Evaluation and Review technique : PERT)  เครื่องมือทั้ง 2 ชนิดนี้เป็นเครื่องมือที่สำคัญในการวิเคราะห์ด้านการบริหารงานโครงการเชิงเศรษฐศาสตร์ เกี่ยวกับการบริหารจัดการด้านต้นทุน และการประเมินค่าใช้จ่าย

การบริหารจัดการโครงการเป็นศิลปะและระเบียบวินัยของการวางแผนการจัดระเบียบและการควบคุม และการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ ตลอดจนการบริหารจัดการวัสดุที่จำเป็นต้องใช้ในการดำเนินโครงการให้บรรลุผลสำเร็จ   ดังนั้นการบริหารจัดการทั้งหมดจึงตกอยู่ที่ผู้จัดการโครงการ ที่จะต้องมีการบริหารแผนงานโครงการให้มีความยืดหยุ่น แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้  เข้าใจความต้องการของทีมงานในโครงการ  และจะต้องเป็นนักสร้างแรงจูงใจให้กับทีมงาน กระตุ้นความรู้สึกในการอยากทำงาน  และแก้ไขปัญหาต่างๆ และความขัดแย้งภายในของทีมงานโครงการ

องค์ประกอบพื้นฐานของการบริหารจัดการโครงการ 

โครงการก่อสร้างที่มีความซับซ้อนและต้องใช้ความเข้าใจด้านเทคนิค การออกแบบการก่อสร้างและการบริหารจัดการ รวมทั้งกระบวนการและขั้นตอนของเป้าหมาย วัตถุประสงค์ ทรัพยากรมนุษย์ และอื่นๆ เช่น ความคาดหวัง  สัญญากับผู้ว่าจ้าง  ตารางการทำงาน  งบประมาณและแผนงานต่างๆ  ดังนั้นผู้จัดการโครงการจำเป็นจะต้องมีความเข้าใจในแผนงานโครงการอย่างชัดเจน  และแผนงานโครงการจะต้องเปลี่ยนแปลงได้ตามสถานะการณ์ที่ไม่แน่นอน แต่จะต้องอยู่ในกรอบของการบรรลุวัตถุประสงค์ของการก่อสร้าง

หลักการพื้นฐานสำหรับการบริหารจัดการโครงการที่ประสบความสำเร็จ

  1. การเป็นผู้นำและการเข้าใจในหลักของการบริหารจัดการ 
  2. การกำหนดวิสัยทัศน์และกลยุทธ์
  3. การนำเป้าหมายและวัตถุประสงค์มากำหนดเป็นแผนการดำเนินงานได้อย่างเหมาะสม
  4. การเลือกสมาชิกในทีมงานและการประสานความขัดแย้งภายในทีมงานให้ได้
  5. มีการประชุมร่วมกับกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเกี่ยวกับปัญหา อุปสรรค และความคาดหวัง ล่วงหน้าก่อนการดำเนินงานโครงการแต่ละขั้นตอนเสมอ
  6. การกำหนดสิ่ทธิ์และความรับผิดชอบในการบริหารจัดการงานโครงการแต่ละขั้นตอนของหัวหน้าทีมงาน
  7. การกำหนดระยะเวลาแผนการดำเนินที่มีความชัดเจน และมีการป้องกันความเสี่ยงในแต่ละขั้นตอน
  8. การประสานงานด้านการสื่อสารภายในทีมงานและหน่วยงานภายนอก
  9. การเคร่งครัดในการปฎิบัติงานให้อยู่ในกรอบของเวลา และงบประมาณที่มีจำกัด
  10. มีการวางแผน หรือการพยากรณ์การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นล่วงหน้า ของกระบวนการทำงานในแต่ละขั้นตอน
  11. การกำหนดตำแหน่งผู้รับผิดชอบในแต่ละส่วนงาน หรือ ขั้นตอนการทำงานส่วนสำคัญๆ ของโครงการ
  12. การตั้งคำถาม และการทดสอบประสิทธิภาพ การดำเนินงานในแต่ละขั้นตอนให้เป็นไปตามแผนงาน
  13. การเตรียมความพร้อมสำหรับรับสภาพการเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นในแต่ละช่วงเวลา
  14. การทำงานเกินความคาดหวังของผู้รับเหมาก่อสร้าง เพราะผู้ว่าจ้างเพิ่มเงื่อนไขการทำงานภายหลัง

รูปแบบของความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานของโครงการ 

  1. งบกระแสเงินสดไม่เพียงพอและกิจกรรมเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างผิดพลาด
  2. ขั้นตอนการศึกษา  การออกแบบ  และการวิเคราะห์เป้าประสงค์ของโครงการไม่สามารถใช้งานได้จริง
  3. ภาพวาด และคำอธิบายเกี่ยวกับการออกแบบสิ่งปลูกสร้าง ไม่ชัดเจนและไม่ครอบคลุม
  4. ไม่มีความยืดหยุ่นในการยอมรับการเปลี่ยนแปลงและมาตรฐานในการควบคุม
  5. ไม่มีตารางระยะเวลาในการก่อสร้างที่ชัดเจน และข้อมูลค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างการก่อสร้างสูง
  6. กระบวนการผลิตที่ขาดประสิทธิภาพ  ไม่มีการประสานงาน และอุปสรรคที่เกิดขึ้น
  7. ไม่มีการทดสอบและการประกันคุณภาพ  การตรวจสอบไม่ได้มาตรฐาน และไม่มีการบันทึกข้อมูลจุดที่ผิดพลาด
  8. ขาดกระบวนการติดต่อ ประสานงานด้านธุรการไม่เป็นระบบ และขั้นตอนการอนุมัติล่าช้า ฯลฯ
  9. ไม่มีรายงานกิจกรรมภาคสนามการตรวจสอบและการบันทึก
  10. ขาดการทำสัญญาการประกันภัย และเอกสารการกำกับดูแลที่ชัดเจน

การกำหนดข้อจำกัดของโครงการ

ข้อจำกัดนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการใดๆ เพื่อประกันความสำเร็จ ที่จะต้องมีการระบุและจดบันทึกข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ และมีการระบุข้อจำกัดที่เกิดขึ้นจากการวางแผนผิดพลาด หรือ การออกแบบสิ่งปลูกสร้างที่ผิดพลาด และตรวจสอบพบในระหว่างการดำเนินงานก่อสร้าง หรือ ขั้นตอนการทดสอบเพื่อตรวจสอบมาตรฐานสิ่งปลูกสร้าง

ขั้นตอนแรกจำเป็นจะต้องมีการกำหนดขอบเขตและวัตถุประสงค์ของโครงการ ให้มีความเข้าใจง่ายและแบ่งเป็นข้อๆ  ตามประเภทของข้อจำกัดของโครงการ  รวมทั้งความขัดแย้งที่อาจจะเกิดขึ้นระหว่างวัตถุประสงค์ที่ระบุไว้ เกี่ยวกับขอบเขตค่าใช้จ่าย  ระยะเวลา  คุณภาพ  มาตรฐาน  ข้อจำกัดด้านการเงิน  ทรัพยากรมนุษย์ แยกเป็นรายข้อ

การระบุแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่เริ่มมีอาการ หรือมีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้น  ด้วยการระบุทางเลือกในการแก้ไขปัญหา ที่สำคัญๆ   นอกจากนี้จำเป็นจะต้องระบุสิ่งที่ไม่ได้รวมอยู่ในขอบเขตของโครงการ ที่เกิดจากความเข้าใจที่ไม่ตรงกัน หรือขาดความชัดเจน

สรุปในขั้นตอนนี้ ผู้จัดการโครงการ และทีมงานด้านธุรการ จำเป็นจะต้องมีการจดบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ที่เป็นอุปสรรคต่อการปฎิบัติงาน และความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น และสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว พร้อมกับแนวทางแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่ได้ดำเนินการไปแล้ว เป็นต้น

การเลือกทีมงานโครงการ

เพื่อให้แน่ใจว่าความสำเร็จของโครงการจะบรรลุผล  ผู้จัดการโครงการจะต้องพยายามมีอิทธิพลต่อการเลือกและการมอบหมายของทีมงานโครงการ จำเป็นจะต้องคัดเลือกสมาชิกทีมงานที่ “ใช่”  พร้อมกับ “ทักษะ” และ “ถูกเวลา” ในการทำงานที่มีความสำคัญๆ   การที่สมาชิกในทีมมีความเข้าใจและสามารถบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลงทีมพัฒนาและวิวัฒนาการที่เป็นพื้นฐาน  นอกจากนี้จะต้องมีการปรับปรุงหรือบริหารจัดการสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อโครงการ เพราะสิ่งทั้งหมดนี้จะผลกระทบต่อความสำเร็จของโครงการ และการกำหนดแผนงานของโครงการโดยรวม

ผู้จัดการโครงการ จำเป็นจะต้องอำนวยความสะดวกให้กับทีมงานเพื่อให้การทำงานสามารถปฎิบัติไปได้อย่างราบรื่น นอกจากนี้ผู้จัดการโครงการสามารถตรวจสอบให้แน่ใจว่าทุกคนเข้าใจในความสามารถและทักษะของสมาชิกในทีมแต่ละคน  นอกจากนี้จะต้องกระตุ้นให้มีการเจรจา การมีส่วนร่วมของสมาชิกในทีมงาน และการวางแผนสภาพแวดล้อมความปลอดภัยที่เกิดขึ้นในระหว่างโครงการก่อสร้าง

จุดเริ่มต้นของปัญหาอยู่ที่ขาดความชัดเจนในการเริ่มต้นการก่อสร้าง และการแบ่งความรับผิดชอบในการทำงาน  คนส่วนใหญ่จะเร่งรีบในการเริ่มต้นการก่อสร้าง  โดยไม่มีการกำหนดขอบเขตและหน้าที่การทำงานที่ชัดเจนในการก่อสร้าง  ซึ่งมักจะก่อให้เกิดการขาดประสิทธิภาพในการทำงานด้านการก่อสร้าง เช่น เสียเวลารอคอย  เสียเวลารอทรัพยากร   ใช้เวลาบางส่วนไปกับการศึกษาแบบ และอธิบายสิ่งที่ได้ดำเนินการก่อสร้างไปแล้ว โดยการหยุดการก่อสร้างทั้งหมดเพื่ออธิบายงานให้ผู้ว่าจ้างเข้าใจเกี่ยวกับรูปแบบการทำงานและขั้นตอนการก่อสร้างที่ดำเนินการอยู่

ข้อพึงระวังในการบริหารจัดการโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่

  • ผู้จัดการโครงการจำเป็นจะต้องศึกษารูปแบบของสิ่งปลูกสร้างอย่างชัดเจน และทำการวางแผนการก่อสร้างอย่างคร่าว 
  • ผู้จัดการจะต้องอธิบายแนวทางในการก่อสร้าง รูปแบบ ระยะเวลา  งบประมาณ วัตถุประสงค์ การบรรลุเป้าหมายของการก่อสร้าง ให้ผู้ว่าจ้างเข้าใจที่ตรงกันก่อน
  • ผู้จัดการโครงการจะต้องมีการนำเครื่องมือที่ใช้การวัดประสิทธิภาพในการก่อสร้าง และการประเมินค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่เกิดขึ้นล่วงหน้า และการใช้ทรัพยากรตลอดอายุของโครงการ
  • ผู้จัดการโครงการจำเป็นจะต้องเลือกทีมงานที่มีความรู้ ความเข้าใจ และเชื่อฟัง เคารพ และยอมรับในความสามารถของผู้จัดการโครงการ
  • ผู้จัดการโครงการ จะต้องมีวาทะศิลป์ในการเจรากับทีมงาน กลุ่มผู้ว่าจ้าง และประสานความขัดแย้งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในการทำงานได้
  •  ฯลฯ

สิ่งที่เป็นข้อพึงระวังทั้งหลายเหล่านี้ ผู้อ่านสามารถค้นคว้าได้จากบทความต่างๆ ที่เราได้เขียนไว้แล้วในบล็อกนี้ ในหัวข้อ Project Risk Management ซึ่่งได้อธิบายไว้หลายสถานการณ์

สุดท้ายนี้ขอขอบพระคุณทุกๆ ท่านที่กรุณาอ่านบทความนี้มาตลอด และให้ความเห็นในการนำข้อมูลจากบทความเหล่านี้ไปใช้ประโยชน์  เราหวังเป็นอย่างสูงว่าบทความเหล่านี้จะมีประโยชน์ต่อท่านผู้อ่านบ้าง ไม่มากก็น้อย ขอขอบคุณอีกครั้ง

ขอให้ทุกๆ ท่านมีความสุขสมหวังทุกประการเถิด สาธุ

เอกกมล  เอี่ยมศรี

ผู้เรียบเรียง

http://www.interfinn.com 

https://eiamsri.wordpress.com 

http://www.facebook.com/pages/Interfinn-Business-College/366946776746602

Advertisements

มกราคม 31, 2013 - Posted by | Project Risk Management |

1 ความเห็น »

  1. ขอบคุณครับ

    ความเห็น โดย Sahaphap Sukhadai | มิถุนายน 7, 2016 | ตอบกลับ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: