NEW MANAGEMENT FORUM

Central Knowledge Society

หลักการและวิธีการของความเสี่ยงที่ยอมรับได้ : Risk Appetite


สวัสดี ครับ

วันนี้เราขอเล่าเรื่องการบริหารความเสี่ยงต่อนะครับ อยากจะเขียนให้เห็นภาพกันอย่างชัดเจนของเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงทรงพลังได้อย่างไร เพราะหลายคนต่างมองว่าก็ทำไปงั้นๆ เพื่อให้มีส่งกับหน่วยงานที่กำกับภาครัฐ  เพื่อไม่ให้นายดุ  เพื่อให้มีงานทำ ขอให้เปลี่่ยนแนวความคิดใหม่นะครับ

คำอธิบายเกี่ยวกับ Risk Appetite คือ ความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Appetite) คือ ระดับของความเสี่ยงที่ คณะกรรมการหรือผู้บริหารยอมรับได้ในการดำเนินการเพื่อให้บรรลุ วัตถุประสงค์หรือนโยบายขององค์กร โดยคณะกรรมการหรือผู้บริหารควรกำหนดยุทธศาสตร์ขององค์กรที่สอดคล้องกับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (ที่มา: สถาบันการบินพลเรือน)

เรามาเริ่มกันเลยครับเกี่ยวกับ Risk Appetite นี้มีที่มาที่ไปอย่างไรกันครับ เราเชื่อว่าหลายคนยังไม่ค่อยเข้าใจอย่างลึกซึ่งเกี่ยวกับ Risk Appetite นี้กันเท่าไรนัก

มีกล่าวอยู่บ่อยครั้งว่า บริษัทต่างๆ ไม่สามารถทำกำไรได้โดยไม่คำนึงถึงความเสี่ยงที่เกิดขึ้นไม่ได้ ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจภาครัฐหรือธุรกิจภาคเอกชน หรือ บุคคลธรรมดา ต่างก็จะประสบปัญหาความเสี่ยงในการดำเนินงานหรือ ดำรงชีวิตอยู่เสมอ ดังนั้นคำถามก็ คือ ความเสี่ยงระดับใดที่สามารถยอมรับได้ เพื่อให้หน่วยงาน/ตนเอง บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งใจไว้  

หลักการสำคัญเกี่ยวกับ Risk Appetite ประกอบด้วย:

1) Risk Appetite มีความซับซ้อนมากก็ได้ หรือถ้ามีความเรียบง่ายจนไม่ชัดเจนก็อาจจะทำให้เกิดความอันตรายต่อองค์กรได้  ถ้าจะให้เลือกเราเสนอให้เลือกการทำ Risk Appetite มีการกำหนดเกณฑ์ที่ซับซ้อนจะดีกว่าครับ

2) Risk Appetite จะต้องมีการวัดผลได้ในเชิงปริมาณ ซึ่งผู้ที่กำหนดเกณฑ์ของระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้นั้น จะต้องเป็นคณะกรรมบริหารขององค์กร  ซึ่งบางองค์กรอาจจะจะนำผลกระทบที่เกิดกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมาเป็นตัวกำหนดเกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้   บางองค์กรก็จะนำความเสี่ยงที่กระทบต่อผลการดำเนินงานด้านการเงินและ/หรือผลกำไรขององค์กร เป็นตัวกำหนดเกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้  ในความคิดของเราแล้ว อยากให้นำยุทธศาสตร์ และกลยุทธ์ขององค์กรมากำหนดเป็นเกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ด้วยแต่ให้แตกย่อยออกเป็นระดับหน่วยย่อยๆ ให้ครอบคลุมทุกกลยุทธ์เลยครับ

3) Risk Appetite ไม่ได้เป็นเกณฑ์เชิงเดี่ยว ดังนั้นจำเป็นที่จะต้องมีระดับความเสี่ยงที่แตกต่างกัน มีการเกณฑ์การยอมรับแยกเป็นเรื่อง เช่น เกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ทางการเงิน  , เกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ทางด้านภาพลักษณ์ , เกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ด้านการตลาด , ฯลฯ  เรามีความเห็นว่า ควรจะนำตัวชี้วัดของกลยุทธ์และโครงการเป็นเกณฑ์ครับ

4) Risk Appetite ควรจะมีวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลและเป้าหมายของการวัดความเสี่ยงที่ชัดเจน ไม่ควรนำปัญหาในการปฎิบัติงานประจำวัน  ไม่ควรนำปัญหาที่เกิดจากโครงการหรือกิจกรรมที่เกิดขึ้นแบบฉุกเฉิน หรือ สั่งการตามนโยบายแบบโครงการชั่วคราว เพราะสิ่งเหล่านี้จะหมดไปตามนโยบาย   แต่ควรจะเก็บข้อมูลปัจจัยที่ส่งผลกระทบความสำเร็จขององค์กร หรือ โครงการขนาดใหญ่ที่ส่งผลกระทบกับองค์กร ถ้าโครงการนี้ไม่ประสบความสำเร็จตามระยะเวลาที่กำหนด เป็นต้น

5) Risk Appetite จะต้องคำนึงถึงมุมมองที่แตกต่างของกลยุทธ์และยุทธ์วิธีในระดับปฎิบัติงาน รวมทั้งการกำหนดเกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ และเกณฑ์นี้จะต้องสามารถปฎิบัติได้จริง และมีความชัดเจนในเชิงปริมาณ  และที่สำคัญสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามระยะเวลา และเงื่อนไขที่เปลี่ยนแปลงได้โดยคณะกรรมการขององค์กร

6) Risk Appetite ต้องบูรณาการกับวัฒนธรรมของการควบคุมขององค์กร รวมทั้งคุณลักษณะและวิธีการที่ใช้ควบคุมความเสี่ยงขององค์กร ดังนั้นผู้ที่มีหน้าที่รวบรวมข้อมูลปัจจัยเสี่ยง จะต้องมีการศึกษาเกี่ยวกับกฎระเบียบขององค์กรด้วย เพื่อไม่เกิดการขัดกันขึ้น หรือซ้ำซ้อนกันจนทำให้สับสนว่าจะใช้มาตรฐานไหนกันแน่ เป็นต้น

การบริหารความเสี่ยงและการควบคุม  

เราคิดว่าการบริหารความเสี่ยงและการควบคุม คือ นวัตกรรมที่สำคัญต่อการเข้าใจการควบคุมและกำกับดูแลการทำงานของยุทธศาสตร์ และกลยุทธ์ขององค์กร ซึ่งการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมเป็นเหมือนพี่และน้อง ในบ้านหลังเดียวกันนะครับ แต่อย่างไรก็ตามการกำหนดเงื่อนไขจะต้องไม่อ่อนแอจนเกินไปจนทำให้มาตรฐานการควบคุมขององค์กรต้องต่ำกว่าที่ควรจะเป็น

ตามหลักเกณฑ์แล้วคณะกรรมการบริหารจะต้องอยู่ภายใต้กฎระเบียบการควบคุม และการบริหารความเสี่ยงที่มีการอนุมัติมาตรฐานเรียบร้อยแล้ว  ซึ่งส่วนใหญ่แล้วผู้บริหารเป็นผู้อนุมัติกฎต่างๆ ด้านการควบคุมองค์กร และเกณฑ์การบริหารความเสี่ยง แต่พอเอาเข้าจริงๆ ต่างก็ไม่ยอมรับกฎที่ตั้งมากับมือ กลับมาดุเด็กๆ “รู้รึเปล่าผมใคร?” จะขวางหรือ?

กรอบการทดสอบ Risk Appetite ดังนี้ : 

แนวทางการทดสอบ Risk Appetite นี้ควรจะมีคณะกรรมการเข้ามาช่วยทดสอบความถูกต้อง และความแม่นยำต่อความสำเร็จขององค์กร  :

1) ผู้จัดการฝ่ายบริหารความเสี่ยงจะต้องมีความเข้าในเกณฑ์การบริหารความเสี่ยงที่ชัดเจน และประมาณสถานการณ์ผลการดำเนินงาน ประสิทธิภาพการทำงานขององค์กรในปัจจุบันได้อย่างดี และมีคณะกรรมการบริหารคอยให้ความเห็นต่อเกณฑ์ที่กำหนด หรือปรับได้ตามสถานการณ์ที่จำเป็น

2) ผู้จัดการความเสี่ยง และผู้จัดการฝ่ายควบคุมจำเป็นจะต้องมีประสบการณ์ในธุรกิจหลักขององค์กรและมีทักษะมากพอสมควรที่จะทราบว่าเกณฑ์ระดับความเสี่ยงใดที่ยอมรับได้ และเกณฑ์ระดับความเสี่ยงใด ที่ยอมรับไม่ได้  หรืออาจจะใช้วิธีการขอความเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้ทรงคุณวุฒิจากภายนอกมาให้ความเห็นก็ได้

3) เมื่อผู้จัดการฝ่ายบริหารความเสี่ยงและผู้จัดการฝ่ายควบคุม และหน่วยงาที่เกี่ยวข้อง ได้ตรวจสอบเกณฑ์ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้เรียบร้อยแล้ว ก็จำเป็นจะต้องเสนอให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง Risk Management Committee (RMC) พิจารณาอนุมัติประกาศใช้ต่อไป  และจำเป็นอย่างมากหลังการอนุมัติใช้จะต้องมีการทำหนังสือเวียนให้ทราบทั่วกัน มีอะไรบ้าง? มีแนวพึงปฎิบัติอย่างไร? ขั้นตอนเหล่านี้ ผู้จัดการฝ่ายความเสี่ยงจะต้องทำทั้งหมด

4)   โปรดอย่าลืมว่า กฏเกณฑ์ต่างๆ ตั้งขึ้นโดยการคาดการณ์ล่วงหน้า  บนสมมุติฐานของความน่าจะเป็นและผลกระทบที่เคยเกิดขึ้นในอดีต หรือคาดว่าจะรุนแรงประมาณนั้น ประมาณนี้ ดังนั้นกฎทุกกฎ ปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ แต่จะต้องมีสมุมติฐานที่ดีมาหักล้าง และจะต้องปฎิบัติได้จริง ไม่ใช่มีไว้แค่บอกว่ามีกฎอยู่นะ แบบเขียนเสือให้วัวกลัว  หรือมีกฎแต่ไม่ครอบคลุมงานเหล่านั้นเลย  หรือมาตรฐานอ่อนเกินไปจนไม่มีความศักดิ์สิทธิ

เราขอจบการอธิบายเกี่ยวกับคำว่า Risk Appetite เพียงเท่านี้และหวังทุกๆ ท่านคงจะได้ประโยชน์จากแนวคิดเหล่านี้บ้างไม่มากก็น้อย

ขอให้ทุกๆ ท่านมีความสุขครับ (วันนี้วันสุข)

เอกกมล เอี่ยมศรี

ผู้เรียบเรียง

Advertisements

มิถุนายน 22, 2012 - Posted by | Risk Management

ยังไม่มีความเห็น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: